Smækka letur Stækka letur


Grunnskólinn - miðstig

Hér er að finna fræðsluefni fyrir nemendur og kennara á miðstigi grunnskólans. Annars vegar er um að ræða efni sem beint er til nemenda og hins vegar fræðsluefni sem nýtist kennurum í kennslunni.

Ég er bara ég. 2000/2001.
Ásdís Olsen og Karl Ágúst Úlfsson. Myndir Böðvar Leósson.

Þetta námsefni sem ætlað er miðstigi er í formi myndasögu. Sagan er um veru sem verður til á rannsóknarstofu og getur smeygt sér inn í fólk. Í sögunni smeygir hún sér inn í marga mismunandi krakka sem eru á miðstigi grunnskólans. Þannig er með þessu verið að kenna börnunum hve misjöfn við mannfólkið erum og kenna þeim í raun að setja sig í spor annarra. Vefútgáfan er leiðbeininga bæklingur fyrir kennara. 
Útgefandi: Námsgagnastofnun

Ég er bara ég. 2000/2001.
Ásdís Olsen og Karl Ágúst Úlfsson. Myndir Böðvar Leósson.

Þetta námsefni sem ætlað er miðstigi er í formi myndasögu. Sagan er um veru sem verður til á rannsóknarstofu og getur smeygt sér inn í fólk. Í sögunni smeygir hún sér inn í marga mismunandi krakka sem eru á miðstigi grunnskólans. Þannig er með þessu verið að kenna börnunum hve misjöfn við mannfólkið erum og kenna þeim í raun að setja sig í spor annarra. Vefútgáfan er leiðbeininga bæklingur fyrir kennara. 
Útgefandi: Námsgagnastofnun

Jafnréttishandbókin (2000).
Hafsteinn Karlsson og Stefanía Traustadóttir. Myndir Freydís Kristjánsdóttir.
Jafnréttishandbókin fjallar um jafnrétti í skólastarfi, þá ábyrgð sem skólarnir ættu að hafa í þeim málum og skyldur hans. Fjallað er um það hvernig hægt er að stuðla að jafnrétti innan skólanna með því að gera sér grein fyrir fjölbreytileika nemendanna innan þeirra. Bókin er ætluð kennurum á öllum stigum grunnskólans.
Útgefandi: Námsgagnastofnun

Karlmennska og jafnréttisuppeldi (2004).
Ingólfur Ásgeir Jóhannesson.
Í bókinni eru lagðar fram tillögur um jafnréttisuppeldi drengja. En þeir hafa verið taldir eiga undir högg að sækja í skólakerfinu eins og það hefur þróast til dagsins í dag. Ingólfur Ásgeir kemst þó að þeirri niðurstöðu að slökum námsárangri drengja sé ekki síst um að kenna hefðbundnum karlmennskuímyndum sem geta jafnframt verið drengjum skaðlegar. Í viðauka bókarinnar er að finna verkefni fyrir börn og unglinga, foreldra og börn og að lokum fyrir kennaranema. Bókin er ætluð kennurum allra stiga en nýtist öllum sem koma að uppeldi.
Útgefandi: Rannsóknarstofa í kvenna- og kynjafræðum

Kynjamyndir í skólastarfi (2005).
Ritstjórn: Arna H. Jónsdóttir, Steinunn Helga Lárusdóttir og Þórdís Þórðardóttir.

Bókin er ætluð kennurum á ýmsum skólastigum og einnig nemendum á efri stigum. Hún tekur fyrir nám, kennslu og stjórnun skóla í ljósi kynjafræðinnar. Bókin skiptist í 11 kafla og fjalla þeir m.a. um kynferði og vísindi, karlmennsku og kvenleika, konur og kennslu og femínískar kenningar. 
Útgefandi: Rannsóknarstofnun Kennaraháskóla Íslands

Líkt og ólíkt. Kynjavíddin í uppeldisfræðilegri hugsun og starfi (1998).
Ritstjórn: Anne-Lise Arnesen. Ingólfur V. Gíslason þýddi.

Markmið bókarinnar er að koma kynjasjónarmiðunum að í kennaranámi og í skólum og leikskólum almennt. Hún byggir á reynslu norrænnar þróunarvinnu og er í raun endapunktur NORD-LILIA verkefnisins. En það fól í sér 62 þróunarverkefni í skólum á Norðurlöndunum. Bókin er ætluð kennaranemum, kennurum og áhugafólki um kyn og uppeldisfræði.
Útgefandi: Háskólaútgáfan

Menntun, forysta og kynferði (2007).
Guðný Guðbjörnsdóttir
Í bókinni fjallar Guðný um jafnréttisáhersluna sem kom upp í skólastarfi á 8. og 9. áratug síðustu aldar og það hvernig staða drengja í skólum er talin vera orðin lök. Hún tekur það fyrir hvað konur eru orðnar margar í menntakerfinu en jafnrétti sé þó ekki náð í launum og völdum þeirra. Bókin er ætluð nemendum í uppeldis- og kennslufræðum, kennurum, foreldrum og einnig stjórnmálamönnum og fjölmiðlafólki.
Útgefandi: Háskólaútgáfan

Nýir drengir og nýjar stúlkur – ný uppeldisstefna? (2004).
Ritstjórn: Ole Bredersen. Ingólfur V. Gíslason þýddi.

Þetta er bók sem sýnir fram á hversu margt það er sem er ólikt fyrir stráka og stelpur. Þannig þurfa þau oft og tíðum á misjöfnum upplifunum að halda til að geta verið hamingjusöm. Þessi bók er því kjörin fyrir fólk sem kemur að uppeldismálum og kennslu á öllum skólastigum, einnig á leikskólum.
Útgefandi: Rafræn útgáfa
http://www.jafnretti.is/D10/_Files/Ny_uppeldisfraedi.pdf


Réttindi mín (1994).
Ritstjórn: Árný Elíasdóttir og Heimir Pálsson. Vilborg Dagbjartsdóttir þýddi
.
Þessi bók er gerð upp úr Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna og skiptist hún í þrjú hefti ásamt hefti fyrir kennara í grunn- og framhaldsskólum. Fyrsta heftið er ætlað yngsta aldurshópnum, eða nánar til tekið börnum á fyrstu árum grunnskólagöngu og þeim sem ekki hafa enn hafið hana. Hefti númer tvö er ætlað börnum á miðstigi grunnskólans og þriðja heftið er svo fyrir elstu börnin eða fram að 18 ára aldri. Fjórða heftið er svo ætlað kennurum.
Útgefandi: Námsgagnastofnun og Dómsmálaráðuneytið

Upp úr hjólförunum – um mótun kynjanna (1989). Mynd og bæklingur.
Umsjón: Sigrún Stefánsdóttir.
Upp úr hjólförunum – um mótun kynjanna er annars vegar mynd og hins vegar bæklingur. Í myndinni og bæklingnum er tekin fyrir mótun kynjanna og hvað það er helst sem verður til þess að drengir og stúlkur fara í sitt hvora áttina hvað kynjamynstur varðar. Einnig eru teknar fyrir leiðir til þess að hindra þessa þróun þannig að einstaklingar af báðum kynjum séu færir um að sjá fyrir heimilinu og um uppeldi barna samhliða því. Myndin og bæklingurinn henta kennurum og foreldrum barna á miðstigi, unglingastigi og í framhaldsskólum.
Útgefandi: Námsgagnastofnun

Úr viðjum vanans (2003).
Halla Gunnarsdóttir.
Þetta er B.ed. ritgerð Höllu Gunnarsdóttur frá Kennaraháskóla Íslands og jafnframt fræðsla fyrir kennara og fólk sem starfar við uppeldismál. Í ritgerðinni er kynmótun og kynferðislegt ofbeldi tekið fyrir. Þar eru einnig hugmyndir að kennsluefni tengdu þessum málum. Í ritgerðinni er farið yfir það hvernig kynmótun samfélagsins viðheldur mismun kynjanna og upplýsingar um kynferðislegt ofbeldi eru þannig grafnar niður.
Í hverjum kafla er að finna almenna fræðslu fyrir kennarann og í lok hvers kafla eru hugmyndir að því hvernig efnið er nýtt til kennslu. 
Útgefandi: verkefni við Kennaraháskóla Íslands

Verndum þau (2006).
Ólöf Ásta Farestveit og Þorbjörg Sveinsdóttir.

Bókin fjallar um ofbeldi og vanrækslu gegn börnum og unglingum. Einnig um það hvernig bregðast eigi við ef grunur vaknar um slíkt. Tekið er fyrir kynferðislegt, líkamlegt og andlegt ofbeldi, einnig er fjallað um vanrækslu. Bókin er ætluð öllum sem starfa með börnum og unglingum. Hún hentar því leikskóla- og grunnskólakennurum en einnig þeim sem starfa með börnum og unglingum í félags-, íþrótta- og æskulýðsstarfi.
Útgefandi: Mál og menning








Jafnréttisstofa
Jafnréttisstofa
Þessi vefur er hannaður af D10.is
D10.is
Þróunarverkefnið Jafnréttisfræðsla í leik- og grunnskólum
Jafnréttisstofa | Borgum v/Norðurslóð | 600 Akureyri
bergljot[at]jafnretti.is | sími 460-6200 Hafðu samband

Fræðslufulltrúi Jafnréttisstofu
Bergljót Þrastardóttir

bergljot[at]jafnretti.is Jafnréttisstofa Borgum v/ Norðurslóð sími 460-6200

Lög um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla
Á öllum skólastigum skulu nemendur hljóta fræðslu um jafnréttismál þar sem m.a. skal lögð áhersla á að búa bæði kynin undir jafna þátttöku í samfélaginu, svo sem í fjölskyldu og atvinnulífi.

Þróunarverkefnið Jafnréttisfræðsla í leik- og grunnskólum

Samstarfsverkefni Reykjavíkur, Akureyrar, Hafnarfjarðar, Kópavogs, Mosfellsbæjar, Jafnréttisstofu, félags- og tryggingmálaráðuneytisins sem miðar að því að auka og efla jafnréttis- og kynjasjónarmið í leikskólum og grunnskólum.

Helga Helgadóttir
MA ritgerð

"...drengir og stúlkur hugsa ekki á sama hátt um störf. Náms- og starfsráðgjafar þurfa að vera meðvitaðir um að það er mögulegt og jafnframt æskilegt að hafa áhrif á þessa hugsun."